Botanica: A. Muylaert
Frans: If
Engels: Yew
Duits: Eibe
Japans: Icchi (Taxus cuspidata) - Kyaraboku (Taxus sp.)
Familie: Taxaceae

Foto 1: Taxus cuspidata als tuinbonsai
Foto 2: Taxus baccata als haagje
Foto 3: Taxus baccata ‘Semperaurea’
Foto 4: Taxus baccata ‘ Repanda’
Foto 5: Taxus baccata Fastigiata ‘Aureomarginata’
Foto 6: Taxus baccata Fastigiata

De Taxus is een echte Europese boom, niet de 'mooiste', maar hij is oud en wijs! Over de Taxus valt heel wat te vertellen. Vroeger heette hij 'booghout', want onze strijdende voorvaderen gebruikten zijn hout vooral voor het maken van pijl en boog. De celwanden van de houtvaten van de Taxus zijn voorzien van veerkrachtige, spiraalvormige verdikkingen die hem voor dit doeleinde uiterst geschikt maakten. Men denkt zelfs dat het veelvuldig gebruik van het hout voor het vervaardigen van bogen tot de uitroeiing van de wilde plant in Europa heeft geleid. Werkelijk wild komt de boom nog uiterst zelden voor.

Taxussen kunnen ongelooflijk oud worden. Meestal kent men hem als een struik, maar naast de hoofdstam vormen zich zijstammen die dan vergroeien met de hoofdstam maar ook onderling, en aangezien het kernhout, hoe duurzaam ook, meestal toch uiteenvalt en de boom hol wordt, is de juiste leeftijd zelden te bepalen.
De Taxus is een harde boom die niet lijdt onder de knipzucht van zijn bezitter. Wie oud genoeg is, herinnert zich zeker nog de diervormen geknipt in Taxussen die men vroeger vond rond boerderijen, in strak aangelegde tuinen en parken. Ook de kogel- en piramidevormen zijn nog niet helemaal verdwenen, ja het vormsnoeien kent zelfs een heropleving.

De Taxus is giftig. Alhoewel een taxushaag zeer prachtig is, ziet men ze weinig, niet alleen omdat ze traag groeiend is én nogal duur, maar ook omdat het verboden is taxushagen aan te planten waar vee graast, omwille van de giftigheid.
Men beweert dat de Galliërs als één van de weinige Europese volkeren het pijlgif kenden en dit uit taxushout trokken. In de heksenzalven werden taxustakjes verwerkt. Het enige niet giftige aan een Taxus is het rode, vlezige omhulsel van de bes!

Taxussen speelden een rol bij de Kelten, de druïden bouwden hun heilige plaatsen bij voorkeur in de nabijheid van deze bomen.
In Zwitserland en Tirol vind men nogal eens souveniertjes gemaakt van 'ebbenhout'. Meestal is dit zwart gemaakt taxushout, dat trouwens harder is dan ebbenhout.
De ganse Taxusfamilie bestaat uit vijf geslachten, waarvan er slechts twee worden gekweekt. Ze zit verspreid over gans het Noordelijk Halfrond. De best bekende is:
Taxus baccata ook wel eens Ierse Taxus genoemd. Het is deze soort die gebruikt wordt voor hagen, geometrische- en dierfiguren. Ze worden zeer oud, er zijn exemplaren van 1000 jaar bekend, hun stam wordt hol, maar het schaadt hen geenszins. Stamomvang van 10 m en meer komen voor, alhoewel men niet altijd kan zien of het nu om één of meerdere vergroeide stammen gaat. De hoogte kan variëren van 10 tot 25 m.

Kroon
Breed tot zeer breed, kegelvormig, met één stam of onregelmatig breed met meerdere stammen. Takken stevig, horizontaal of wat opgericht, soms is er geen echte stam, maar meerdere knobbelige, kronkelige dikke takken, bedekt met uitlopers. Vooral jonge bomen en struiken geven een slordige indruk.

Bast
Bruinrode schors tot paarsachtig, afschilferend waaronder dan donkerrode of bruine plekken ontstaan. Heel mooi. Zo'n taxusbast zit vol kleuren.

Bladeren
Naalden zijn altijd groen, spiraalsgewijs ingeplant op rechte takken, aan de zijtakken schijnbaar tweerijig. Lijnvormig, scherp toegespitst, 2 à 4 cm lang en tot 3 mm breed. Bovenaan diep donkergroen, uitstekende middennerf, onderaan bleek, geelgroen en dof. De knop is zeer klein, eivormig en groen.