De plant moet op het juiste tijdstip over voldoende voedingsstoffen kunnen beschikken. Daarbij is het belangrijk, dat deze stoffen in de goede verhouding opgenomen kunnen worden. Wanneer voedingsstoffen onvoldoende beschikbaar zijn, kunnen door een bemesting de tekorten aangevuld worden.

Meststoffen zijn in te delen in drie typen:

• organische meststoffen
  
• kunstmeststoffen
  
• organisch minerale meststoffen
  

Organische meststoffen

De organische meststoffen zijn samengesteld uit natuurlijke organische grondstoffen (van plantaardige of dierlijke oorsprong), dus natuureigen stoffen, veelal gemaakt van restproducten uit de consumentenindustrie. Deze restproducten bevatten organisch gebonden stoffen die door het bodemleven worden omgezet tot opneembare voeding voor de plant. Het bodemleven is een belangrijke schakel tussen de bodem en de plant. De plant kan in principe geen organisch gebonden materiaal opnemen. Het bodemleven zorgt ervoor dat de voedingselementen opneembaar worden voor de plant.
Organische meststoffen bevorderen het bodemleven en verbeteren de bodemstructuur. Door het bodemleven worden voedingselementen geleidelijk ter beschikking gesteld, waardoor de kans op overbemesting nihil is.
Organische meststoffen hebben een veelvoudige werking. De bodem, het bodemleven en de plantengroei, kortom het milieu, wordt in vele opzichten gunstig beïnvloed.

We onderscheiden twee soorten meststoffen:

• de enkelvoudige
  
• de samengestelde organische meststoffen
  

Enkelvoudige organische meststoffen
De enkelvoudige organische meststoffen zijn meststoffen waarin één element (bijv. N, P of K) een bemestende waarde bevat. Deze meststoffen bestaan uit één grondstof, bijvoorbeeld:

• Beendermeel 16% stikstof
  
• Bloedmeel 13% fosfaat
  
• Vinasse 40% kali
  

Samengestelde organische meststoffen
De samengestelde organische meststoffen zijn meststoffen, die meer dan één element bevatten met bemestende waarde. Ze bestaan uit diverse natuurlijke grondstoffen en een mengsel van enkelvoudige meststoffen van plantaardige en dierlijke oorsprong. Zo ontstaat een meststof, die is samengesteld uit verschillende natuurlijke ingrediënten. De N -, P - en K - gehaltes zijn te beïnvloeden door de verschillende N -, P - of K - ingrediënten in meer of mindere mate toe te voegen.

De figuur geeft de zevenvoudige werking van organische meststoffen weer.



Kunstmeststoffen

Kunstmeststoffen zijn op kunstmatige wijze gefabriceerd. De aanduiding 'kunst' slaat op de chemische bereiding van de meststof of de bewerking van een natuurproduct.

• kunstmeststoffen zijn synthetische stoffen die op een chemische manier geproduceerd zijn. Dit zijn veelal milieuvreemde stoffen. Tevens kost de productie van deze meststoffen veel energie en is milieubelastend, vanwege de afvalproductie.
  
• kunstmeststoffen zijn gemakkelijk oplosbaar in water. Het gevolg is dat de voedingselementen snel beschikbaar komen. Bij de opname van water wordt de plant gedwongen de elementen op te nemen en vaak in de onjuiste verhouding. Het effect hiervan is een geforceerde groei, waardoor de vatbaarheid voor ziekten en plagen sterk vergroot.
  
• kunstmest heeft een hoog zoutgehalte. Na een kunstmestgift wordt de zoutconcentratie in de bodem kunstmatig verhoogd, met als nadeel dat planten en bodemleven geremd worden in hun ontwikkeling of in een ernstig geval kunnen afsterven. Planten kunnen veel schade oplopen door zogenaamde verbrandingen.
  
• kunstmest verstoort het milieu rondom de wortel van de plant, de zogenaamde rhizosfeer. Bacteriën en schimmels die een gunstige invloed hebben op de plant, worden in hun ontwikkeling geremd of sterven af.

gepubliceerd op 27/5/2004