Nieuwsbrief
  
123456
 

 

  

 

 
Uw enige echte tuinencyclopedie
 

Larix, Lork als bonsai

Nederlands: Lork
Engels: Larch
Frans: Mélèze
Duits: Lärche
Japans: Kara-matsu
Familie: Pinaceae

Lorken worden zeer zelden in container aangeboden, naar zaailingen van één à twee jaar moet men soms op zoek gaan, maar ze zijn wel te vinden. Ze zijn niet duur. Men kan ze bestellen bij een plantenkwekerij.
Het zijn prachtplanten om mee te werken, als men maar goed op de samenstelling van het grondmengsel let. Lorken mogen nooit nat staan.
Behalve voor de bezemstijl, is de lork voor vele stijlen geschikt, ook voor saikei en groepen. Zelfs op een stuk rots doen ze het goed. In de natuur groeien ze op vele plaatsen en hebben de meest uiteenlopende vormen. Ze zien er soms wel wat slordig uit.
Ze zaaien gemakkelijk en groeien héél hard. Zet ze vanaf het begin in een arm grondmengsel.

Oppotten, verpotten
De gunstigste verpottijd is het vroege voorjaar, voor de knoppen of botten opengaan. Verpot nooit als de naalden, ook in een heel vroeg stadium, zichtbaar zijn. De boom redt het niet.
Verpotten in het najaar kan, maar dan dient bescherming tegen vorst. Oudere exemplaren enkel verpotten als de potkluit doorwortelt is.

Grondmengsel
Lorken houden niet van vocht, toch niet de hier besproken soorten. Dat is één van de redenen waarom ze zelden in container worden aangeboden. De grond moet extra doorlatend zijn met veel korrelig materiaal. Ik gebruik ruim 60 % grind, split of zeer grof zand. De klei mag u vergeten. Ideaal is een mengsel waarvan de kleinste delen 2 à 3 mm zijn.

Snoei
  • Jonge plant: De wortelsnoei zal erop gericht zijn de zware wortels weg te werken. Daar lorken zéér snel groeien en in volle grond gekweekt worden, zijn de wortelpartijen meestal vrij zwaar. Probeer alles wat u niet dadelijk kunt wegsnoeien, zo breed mogelijk open te spreiden, eventueel nagelt u onder de wortels een vlak plankje of leg onderaan een platte steen, zodanig dat de wortels niet de diepte in kunnen gaan.
    Een twee à driejarige lorkenzaailing kan al een flinke plant zijn. Eventueel kan een los aangelegde bedrading aan de wortel ook helpen.

  • Takken en twijgen: Snoeien in mei-juni na de eerste groeifase. Men laat de onderste takken langer en snoeit naar boven toe steeds korter, zodat men een piramidale vorm bekomt. In de herfst snoeit men nog eens, maar laat de hoofdscheut ongemoeid.
    Het tweede jaar gaat men dan bewuster snoeien om een betere vertakking te krijgen. Zorg dat u een kegelvorm aanhoudt. Dun het loof weinig uit. Het derde jaar gaat men alle opstaande en neerhangende knoppen verwijderen voor het uitlopen en snoeit men het hele jaar door zodat iedere tak opnieuw een driehoek gaat vormen. Men behoudt ook later deze snoeiwijze wat de twijgvorming betreft. Eens er voldoende tertiaire twijgen gevormd zijn en de tak ruimschoots ontwikkeld is, zal men het loof trimmen zoals bij Picea en Ceder. Als het jonge loof nog heldergroen en zacht is, 1/2 tot 2/3 vanaf de top van de nieuwe groei met een draaiende beweging uitplukken. Houdt de jonge loot goed vast aan het uiteinde. Men bekomt aldus dichte loofpartijen.
Opgelet
Het is bij lorken zéér belangrijk dat men de kroon méér uitdunt dan de rest van de boom. Ze hebben de neiging zéér topzwaar te worden en alle groei daar te concentreren. Dit gaat ten koste van de onderliggende takken.

Bedraden
De beste tijd voor bedraden is de herfst. Het loof valt af, de takken zijn buigzaam en de groei stopt. Bij jonge planten bedraad men eerst de stam, pas later de takken. De bast is zéér gevoelig voor ingroeien, het hout is zeer soepel.
Zeer regelmatig controleren is noodzakelijk en het zal misschien nodig zijn meermaals opnieuw te bedraden voor het gewenste resultaat is bereikt. Ook later zal men wellicht nog eens moeten bedraden, omdat na een tijdje de tak de neiging heeft terug te veren.
Bij groepsbeplantingen, waarbij men hoge, slanke bomen wil hebben, zal men zelfs gedurende jaren steeds opnieuw de stam moeten bedraden om ze steun te geven.

Bemesten
Weinig. Het heeft geen zin lorken sterk te bemesten, ze gaan alleen véél te hard groeien, maken overal te dikke takken, vooral in de kroon en verdragen het niet goed. Geef geen te stikstofrijke meststof.

Water geven
Zorgvuldige controle is nodig gedurende hete periodes en bij weer met uitdrogende wind, daar de plant in een zéér doorlatend mengsel staat. Volledige uitdroging mag niet maar teveel water is de ergste vijand.

Winterberging
Zoals voor de meeste bonsai. Daar lorken geen blad hebben in de winter, kunnen ze in tegenstelling tot andere coniferen, best een tijdje donker staan in de winter.

Ziekten
Trips, larixmot en soms rupsen, larixwolluis en larixtakluis.
Geen paniek, ze komen niet zo frequent voor bij goede verzorging. Controleer regelmatig en zorgvuldig tussen de naalden. Wanneer de uiteinden van de naalden of andere delen van de naalden bruine punten vertonen, dan is er iets mis. Ook het verdrogen van toppen of takken die afsterven zonder dat extreme droogte de oorzaak kan zijn, wijzen op iets onregelmatigs.
Behandel altijd met een aangepast middel, echt gezonde planten zijn vrij sterk en geven zelden problemen.

Oudere planten
Oudere potkluiten durven vrij vlug vermatten. Ga niet te grof te werk, maar haal uit de kluit op regelmatig afstanden klei¬nere driehoeken wortelkluit weg. Doe de ganse wortelkluit niet in één keer, maar spreidt de operatie uit over één of twee jaar. Geen uitsproeien van de wortels. Is de plant verzwakt of wil men een dikkere stam, plant dan in een ruimere pot, maar zeker niet in een rijker mengsel!
Men kweekt beter in een grote pot of kist dan in volle grond, omwille van de zware wortelpartij die zich dan gaat vormen en het niet meer controleerbare van de groei. De lork gaat dan namelijk zeer zware zijtakken maken.
Zware snoei is winterwerk, de lichte snoei is dezelfde als voor jonge planten en het verdichten van het loof idem.
Dun oudere bomen op regelmatige tijdstippen uit en vervang te zware takken door jongere. Vooral de karakteristieke groei van recht opgaande en neerhangende twijgen bij de lork is iets waar men steeds weer moet opletten.
Snoei nooit op een knop die recht op de tak of onderaan de tak zit.
Jin en shari is ook op lork toepasbaar, maar het geeft weinig effect. Doe het in volle zomer. Spreid bij het bedraden alle twijgen goed open, laat de takken iets naar beneden hangen met een kleine opwaartse beweging aan het uiteinde van de tak en de twijg.

Men kan voor lorken met een driejaren schema werken
Jaar 1
Voorjaar: verwijder alle overtollige knoppen, op en neerhangende en ook alle eindknoppen indien geen verdere lengtegroei meer vereist is. Verwijder ook alle knoppen die de vorm storen. Lorken maken veel nieuwe knoppen in de oksels en op de stam.
Controleer, indien mogelijk, het water geven (spaarzaam) en bemest nog spaarzamer.
Controleer de draad die in de herfst is aangelegd minstens wekelijks. Gaat hij ingroeien, verwijder de draad dan door hem in stukjes te knippen. Is hij nog niet ingegroeid in de zomer, verwijder dan in de herfst en controleer of de vorm gefixeerd is. Zoniet, leg nieuwe draad aan, maar zorg ervoor dat de draad niet op dezelfde plaats komt te liggen.
Haal in de herfst opnieuw alle opgaande en neerhangende takken weg die men niet tijdig heeft weggenomen, zodanig dat de onderste takken voldoende licht krijgen. Anders sterven ze af.

Jaar 2
Verpot met veel zorg voor de wortelpartij. Goed uitspreiden, uitdunnen, dikke wortels zoveel mogelijk wegnemen.
Opnieuw wegnemen van overtollige knoppen voor het uitlopen.
Wees met bemesting en watergift zuinig. Let op de kroon, dun regelmatig uit. Probeer met zo weinig mogelijk bedrading uit te komen dit jaar.

Jaar 3
Enkel verpotten indien nodig. Houdt bij de bemesting rekening met dit feit. In mei zéér zorgvuldig en zéér kort nijpen, en opnieuw alle neerhangende of opgaande twijgen verwijderen. Men kan, indien de vorm dit vereist, wel één enkel rondje loof laten staan.
In de herfst eventueel opnieuw volledig bedraden

Vormsnoei
1é jaar snoeien en laten uitgroei
2é jaar: Trim in de lente alleen de bovenste takken. Snoei de onderste en bovenste takken
3e jaar: Laat onderste takken ongehinderd doorgroeien om de stam te laten dikken. Dun de top regelmatig uit, houd ook in het midden de takken kort en dun uit. Grote potten en veel licht en lucht Top uitplukken, zware knoppen op en onder de tak verwijderen.
Tak in zigzagvorm nijpen en knippen.

Meer over Larix – Lork ….


Agnes Muylaert, Vlaamse Bonsaivereniging vzw

gepubliceerd op 29/7/2004
 
   
interne server statistieken
    [ copyright© De Tuingids Disclaimer Adverteren Partners Redactie]